Het L-woord

Stel: je organiseert een bouwproject zoals wij Nederland besturen. Dan wordt geen steen meer recht op de ander gemetseld. Alle muren hadden vast ook een andere kleur, want de opdrachtgevers konden het tijdens de plannenmakerij niet met elkaar eens worden.

Gelukkig was er een slimmerik met een oplossing: “Dan geven we alle muren een verschillende kleur. Iedereen tevreden!” En dan hebben we het nog niet over alle eerdere ruzies. Over de kosten van de fundering bijvoorbeeld, een ondankbaar onderwerp. Niemand zegt over een nieuw huis: “Buurman, wat een práchtige fundering!” Verleidelijk dus om daar stiekem op te beknibbelen. Je loopt wel het risico dat het huis op de lange termijn scheef gaat hangen. Als op een bouwplaats iedereen meepraat, moet je dat risico op de koop toe nemen. Intussen staat het huis met de wrakke fundering en bont gekleurde muren overeind. Maar dan komt de bouw ineens stil te liggen. Crisis! Waarom? U raadt het al. Weer gedoe. Geen wonder. Ze hadden tientallen beslissingen voor zich uit geschoven. Over de kleur van de tegeltjes en welk model dakkapel. Ineens willen sommigen toch nog een muurtje verplaatsen want die ene slaapkamer is wat krapjes. Moeten er trouwens zonne­panelen op het dak? En gaan we ook met aardwarmte werken? Dan moeten we door de fundering heen boren. Die wordt dan nog zwakker…

U snapt de vergelijking. Het is treurnis in de bouw, maar het zou nog veel droeviger zijn als we iedereen eindeloos mee lieten beslissen. Toch is dat in ons politieke systeem precies hoe we het hebben georganiseerd. Iedereen mag zijn zegje doen en naar believen besluiten veranderen of vooruit schuiven. Het resultaat is er naar. Nederland raakt internationaal achterop. Onze belastingen zijn te hoog. We geven te weinig uit aan onderwijs en hebben een te duur sociaal stelsel. Daardoor scoren we steeds slechter op vernieuwend ondernemerschap.

Nu hoor ik u al denken: “Wil die Groenhuijsen de democratie dan afschaffen?” Nee, tuurlijk niet. Al moet ik u bekennen dat ik - politiek héél incorrect - wel eens droom van ‘n model met ietsje-pietsje minder democratie. Nee, het gaat om iets heel anders. Het L-woord. We hebben het over het H-woord als het in de politiek weer eens over de hypotheek-rente gaat. Maar ik heb het liever over het L-woord. Met de L van Leren, van Lange Termijn en vooral van Leiderschap. Als we daaraan meer aandacht besteden, is al dat politieke gedoe over het H-woord helemaal niet meer nodig. Maar u en ik weten ook dat het er niet van komt. Terwijl ik deze column afmaak, hoor ik over plannen in de kabinetsformatie voor een regering met vijf partijen! Hoeveel gekker mag het worden? Ga binnenkort maar eens in Den Haag kijken. Staat het boeltje daar aan het Binnenhof nog een beetje recht? Ik vrees het ergste.

Tags: leiderschap,