‘Bouwstop nieuwe kantoren gaat te ver’

Tien procent van de Nederlandse kantoren staat structureel leeg. Maatwerk zoals het verbouwen van kantoren tot woningen en een verbetering van het ruimtelijk kwaliteitsbeleid zijn betere maatregelen dan een bouwstop die minister Huizinga van VROM in mei voorstelde.

Tot deze conclusie komt het Economisch Instituut voor de Bouw die in opdracht van demissionair minister Tineke Huizinga van VROM de leegstandsproblematiek van kantoren onderzocht. Het probleem is groot . Op een kantorenvoorraad van 47 miljoen vierkante meter stond eind vorig jaar 6,3 miljoen vierkante meter, dat is 10 procent. Het structurele overaanbod ligt rond de 4 miljoen vierkante meter. Door de economische recessie loopt de leegstand dit jaar verder op.

Ook na de crisis blijft het een nijpend probleem, omdat bedrijven ook in economisch betere tijden kritisch naar het gebruik van kantoorruimte zullen blijven kijken. Ook dan blijft leegstand een probleem, zeker omdat bij provincies en gemeenten plannen op de plank liggen voor nog eens zes miljoen vierkante meter nieuwe kantoorruimte. Bij ongewijzigd beleid kan de structurele leegstand de komende jaren uitgroeien tot ruim 15 procent.

Alleen door een omvangrijke sanering kan er weer evenwicht komen tussen vraag en aanbod van kantoorruimte. Daar waar beperking of opheffing van leegstand geen positieve externe effecten heeft, kan het beter aan de markt worden overgelaten. Ook als dit langdurige leegstand betekent. De overheid moet dus niet de leegstand op zich aanpakken, maar beleid invoeren dat het ruimtelijk beleid verbetert.

Uit onderzoek naar de kantorenmarkt vanaf 1990 tot heden blijkt de leegstand in de kantorenmarkt vooral rond de eeuwwisseling spectaculair is opgelopen. Op grote schaal is op risico nieuwbouw gerealiseerd die slechts geleidelijk door de markt wordt opgenomen. Anders dan in de periode na 1995 zal de vraagzijde de markt niet in evenwicht kunnen brengen als de economie de komende jaren weer aantrekt verwacht het EIB.